Gdzie w Bieszczadach? Ekomuzea i szlaki kulturowe

Ekomuzeum W krainie bobrów - BieszczadyBieszczady to miejsce szczególne. Otacza je mit tajemniczości. Niezwykła kultura tego regionu w połączeniu z dziką przyrodą i widokiem gór, jak magnes przyciągają turystów.

Niezwykła przyroda, wyjątkowi mieszkańcy i widoki zapierające dech - to wszystko można spotkać w Bieszczadach. Obszar ten to jedna z największych turystycznych atrakcji w Polsce. Najpiękniejsze szlaki, niecodzienne krajobrazy i mnóstwo atrakcji to powód, dla którego region odwiedzany jest tak licznie. Co roku tłumy urlopowiczów przemierzają szlaki kulturowe, chodzą po połoninach i odwiedzają liczne ekomuzea tworzone przez lokalną społeczność.

Ekomuzea w Bieszczadach

W przeciwieństwie do muzeum, które gromadzi eksponaty pod dachem, ekomuzea ukazują je w miejscu pierwotnego występowania. Poruszając się wytyczonymi szlakami, możemy poznać historię, spróbować lokalnej kuchni, posłuchać rodzimych zespołów, obejrzeć wyroby rzemieślnicze i podziwiać naturę. W tworzenie tych niezwykłych miejsc zaangażowana jest lokalna społeczność, dumna ze swojego dziedzictwa i chcąca zachować je dla przyszłych pokoleń.

"Trzy Kultury" w Lutowiskach
W Bieszczadach pierwsze ekomuzeum powstało w Lutowiskach w 2006 roku. Przed wojną na tym terenie zamieszkiwały trzy duże kultury: polska, żydowska i ukraińska. Żeby upamiętnić ich historię, mieszkańcy nadali nazwę, zrzeszającą te trzy społeczności i tak powstały -Trzy Kultury. W ekomuzeum dostępna jest ścieżka historyczno-przyrodnicza okalająca miejscowość, na której posadowione zostało 17 przystanków z tablicami informującymi. Ścieżka oznakowana jest kolorem niebieskim, a jej długość to 13 km. Ekomuzeum uzyskało pierwsze miejsce w kraju w kategorii "Lokalne inicjatywy na rzecz ochrony dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego". Europejska nagroda "Heritage Award" to najwyższe wyróżnienie w dziedzinie dziedzictwa kulturowego.

"Chata Bojkowska" w Zatwarnicy, w gminie Lutowiska
Zrekonstruowana Bojkowska chata posadowiona na tym terenie to pierwszy punk ekomuzeum w "W Krainie Bojków". Chata została zaadaptowana na potrzeby lokalnego ośrodka edukacyjno-kulturalnego. W sezonie letnim w chacie funkcjonuje galeria z lokalnymi produktami. W Zatwarnicy co roku organizowana jest impreza kulturowa - "Bojkowskie lato". Wytyczone też zostały ścieżki dydaktyczne po wiosce i okolicy. Jedna z nich prowadzi do potoku Hylaty. W górze potoku widoczny jest największy wodospad w Bieszczadach.

"Hołe" w gminie Ustrzyki Dolne
Ekomuzeum "Hołe" to 28 km szlak prowadzący przez 6 słabo zamieszkałych lub niezamieszkałych miejscowości. Jedną z kluczowych imprez, która organizowana jest tu cyklicznie to "Święto chleba - od ziarenka do bochenka". Impreza przybliża proces wypieku chleba i lokalny bieszczadzki folklor. Organizowane są również warsztaty dawnych typowych dla tego regionu rzemiosł.

"W krainie bobrów" - Orelec, Zwierzyń, Myczkowce i okolice
W 2008 roku zostało otwarte ekomuzeum "W krainie bobrów" - nazwa pochodzi od jedynego w tym regionie faunistycznego rezerwatu "Bobry w Uhercach". Ekomuzeum obejmuje 4 miejscowości Kotliny Uherczańskiej: Uherce Mineralne, Orelec, Zwierzyń oraz Myczkowce. Dla zwiedzających udostępnione zostały takie atrakcje jak: "Ogród Biblijny", mini zoo oraz cieszący się dużą popularnością skansen miniatur drewnianych kościołów i cerkwi z Karpat. W ekomuzeum dostępny jest też kilkumetrowy, wyrzeźbiony w drewnie "Pomnik Zbója Tołhaja".

Ekomuzeum w Bandrowie Narodowym
Lokalna społeczność i nieżyjąca już dziś właścicielka gospodarstwa agroturystycznego "Leśne Echo" Lucyna Zawadzka pełniąca funkcję koordynatora projektu od lat zabiegali o odrodzenie miejscowego folkloru. Ekomuzeum w Bandrowie to rodzimy projekt mieszkańców wsi, która zadbała o pamiątki po materialnej kulturze dawnych mieszkańców. Z ich inicjatywy powstał też zespół wykonujący lokalne piosenki. Zespół występuje w dokładnie odtworzonych strojach bojkowskich. Przywrócono też lokalne rzemiosła m. in. wikliniarstwo, bibułkarstwo i produkcję miodów pitnych. Sołeckie święto Koszykalia - impreza prezentująca rodzime rzemiosło, folklor i regionalne produkty rokrocznie przyciąga rzesze turystów pragnących lepiej poznać odwiedzany region.

Turystyka Kulturowa wpłynęła na rozwój wielu regionów, w tym na Bieszczady. Atrakcyjne ekomuzea powstały też:

  • w Polanie,
  • w Rudence,
  • w Hoszowie,
  • w Jałowym.

Zainteresowanie nimi sprawiło, że pojawiają się kolejne tego typu inicjatywy.

Szlaki kulturowe w Bieszczadach

Odwiedzając ten okręg, warto zainteresować się szlakami kulturowymi, które powstają w wyniku działalności lokalnych środowisk. Te najczęściej odwiedzane to:

  • "Szlak Ikon",
  • "Szlak Przygód Dobrego Wojaka Szwejka",
  • "Szlak Nadsańskich Umocnień",
  • "Szlak Prawem i Lewem",
  • "Szlak Naftowy".

Bieszczady to miejsce, w którym nowe przeplata się ze starym. Odwiedzając je mamy okazję doświadczyć unikalnej kultury i dawnych tradycji zaadaptowanych na potrzeby współczesnych mieszkańców. To połączenie wpływa na fenomen kulturowy bieszczadzkich wsi, które niegdyś wyludnione na nowo zaczynają tętnić życiem.

Komentarze