Powiaty w Województwie Łódzkim

Województwo Łódzkie - mapa powiatów

Powiaty w Województwie Łódzkim

Powiaty w Województwie Łódzkim

Podział administracyjny województwa łódzkiego

Województwo łódzkie leży w centralnej Polsce i dzieli się na 24 jednostki szczebla powiatowego. Są to 3 miasta na prawach powiatu oraz 21 powiatów ziemskich. Stolicą województwa jest Łódź, która sama ma status miasta na prawach powiatu.

Powiaty w województwie łódzkim tworzą układ obejmujący zarówno duże miasta i obszary podmiejskie, jak i powiaty o charakterze rolniczym, przemysłowym, leśnym oraz turystycznym. Najsilniej zurbanizowane są tereny położone wokół Łodzi, natomiast największe powierzchniowo powiaty znajdują się głównie w zachodniej i południowej części województwa.

Znajomość podziału na powiaty ma znaczenie praktyczne. Od konkretnego powiatu zależy między innymi właściwość starostwa, wydziału komunikacji, powiatowego urzędu pracy, powiatowego centrum pomocy rodzinie, geodezji, jednostek drogowych oraz części służb i inspekcji.

Miasta na prawach powiatu w województwie łódzkim

Miasta na prawach powiatu w województwie łódzkim to:

  1. Łódź
  2. Piotrków Trybunalski
  3. Skierniewice

Miasto na prawach powiatu wykonuje jednocześnie zadania gminy i zadania powiatu. Oznacza to, że mieszkaniec Łodzi, Piotrkowa Trybunalskiego albo Skierniewic wiele spraw, które w innych miejscach załatwia się w starostwie powiatowym, załatwia w urzędzie miasta.

Miasto na prawach powiatu Ludność Powierzchnia Gęstość zaludnienia Tablice rejestracyjne
Łódź 648 711 293,3 km² 2 212 osób/km² EL, ED
Piotrków Trybunalski 66 211 67,2 km² 985 osób/km² EP
Skierniewice 44 976 34,6 km² 1 300 osób/km² ES

Powiaty ziemskie w województwie łódzkim

Powiaty ziemskie w województwie łódzkim to:

  1. bełchatowski
  2. brzeziński
  3. kutnowski
  4. łaski
  5. łęczycki
  6. łowicki
  7. łódzki wschodni
  8. opoczyński
  9. pabianicki
  10. pajęczański
  11. piotrkowski
  12. poddębicki
  13. radomszczański
  14. rawski
  15. sieradzki
  16. skierniewicki
  17. tomaszowski
  18. wieluński
  19. wieruszowski
  20. zduńskowolski
  21. zgierski

Powiat ziemski obejmuje najczęściej kilka gmin. Jego siedzibą jest zwykle największe albo najważniejsze administracyjnie miasto na danym obszarze. W województwie łódzkim są powiaty bardzo zróżnicowane: od silnie podmiejskich, jak zgierski, pabianicki i łódzki wschodni, po rozległe powiaty o dużym udziale terenów rolnych i leśnych, jak sieradzki, piotrkowski, radomszczański czy poddębicki.

Tabela powiatów województwa łódzkiego

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze informacje o powiatach województwa łódzkiego: siedzibę powiatu, ludność, powierzchnię, gęstość zaludnienia, miasta położone w powiecie oraz wyróżnik tablic rejestracyjnych.

Powiat Siedziba Ludność Powierzchnia Gęstość zaludnienia Miasta w powiecie Tablice
bełchatowski Bełchatów 108 311 968 km² 112 osób/km² Bełchatów, Zelów EBE
brzeziński Brzeziny 30 102 359 km² 84 osoby/km² Brzeziny, Jeżów EBR
kutnowski Kutno 90 128 887 km² 102 osoby/km² Dąbrowice, Krośniewice, Kutno, Żychlin EKU
łaski Łask 48 622 618 km² 79 osób/km² Łask ELA
łęczycki Łęczyca 46 452 773 km² 60 osób/km² Grabów, Łęczyca, Piątek ELE
łowicki Łowicz 73 717 988 km² 75 osób/km² Kiernozia, Łowicz ELC
łódzki wschodni Łódź 75 008 500 km² 150 osób/km² Koluszki, Rzgów, Tuszyn ELW
opoczyński Opoczno 71 452 1 040 km² 69 osób/km² Białaczów, Drzewica, Opoczno, Żarnów EOP
pabianicki Pabianice 119 037 492 km² 242 osoby/km² Konstantynów Łódzki, Lutomiersk, Pabianice EPA
pajęczański Pajęczno 48 345 804 km² 60 osób/km² Działoszyn, Pajęczno EPJ
piotrkowski Piotrków Trybunalski 89 945 1 429 km² 63 osoby/km² Rozprza, Sulejów, Wolbórz EPI
poddębicki Poddębice 39 267 881 km² 45 osób/km² Poddębice, Uniejów EPD
radomszczański Radomsko 106 173 1 443 km² 74 osoby/km² Kamieńsk, Przedbórz, Radomsko ERA
rawski Rawa Mazowiecka 45 925 646 km² 71 osób/km² Biała Rawska, Rawa Mazowiecka ERW
sieradzki Sieradz 111 022 1 491 km² 74 osoby/km² Błaszki, Sieradz, Warta, Złoczew ESI
skierniewicki Skierniewice 37 733 753 km² 50 osób/km² Bolimów ESK
tomaszowski Tomaszów Mazowiecki 110 086 1 025 km² 107 osób/km² Inowłódz, Tomaszów Mazowiecki, Ujazd ETM
wieluński Wieluń 72 246 926 km² 78 osób/km² Osjaków, Wieluń EWI
wieruszowski Wieruszów 41 417 577 km² 72 osoby/km² Bolesławiec, Lututów, Wieruszów EWE
zduńskowolski Zduńska Wola 63 059 369 km² 171 osób/km² Szadek, Zduńska Wola EZD
zgierski Zgierz 166 190 855 km² 194 osoby/km² Aleksandrów Łódzki, Głowno, Ozorków, Parzęczew, Stryków, Zgierz EZG

Największe powiaty województwa łódzkiego

Największym powierzchniowo powiatem w województwie łódzkim jest powiat sieradzki. Zajmuje około 1 491 km² i obejmuje kilka miast oraz rozległe tereny wiejskie. Niewiele mniejsze są powiaty: radomszczański oraz piotrkowski.

Miejsce Powiat Powierzchnia Charakterystyka
1 sieradzki 1 491 km² największy powierzchniowo powiat województwa, położony w zachodniej części regionu
2 radomszczański 1 443 km² duży powiat południowej części województwa
3 piotrkowski 1 429 km² rozległy powiat otaczający Piotrków Trybunalski

Najmniejszym powiatem ziemskim województwa łódzkiego jest powiat brzeziński, który ma około 359 km². Niewielki jest także powiat zduńskowolski, ale ze względu na obecność Zduńskiej Woli i stosunkowo dużą liczbę mieszkańców ma on wyraźnie większą gęstość zaludnienia.

Najludniejsze powiaty województwa łódzkiego

Najludniejszym powiatem ziemskim województwa łódzkiego jest powiat zgierski. Liczy ponad 166 tys. mieszkańców i obejmuje kilka ważnych miast położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Łodzi, między innymi Zgierz, Aleksandrów Łódzki, Ozorków, Głowno i Stryków.

Miejsce Powiat Ludność Uwagi
1 zgierski 166 190 najludniejszy powiat ziemski województwa łódzkiego
2 pabianicki 119 037 silnie związany z obszarem metropolitalnym Łodzi
3 sieradzki 111 022 duży powiat zachodniej części województwa
4 tomaszowski 110 086 jeden z najważniejszych powiatów południowo-wschodniej części regionu
5 bełchatowski 108 311 powiat kojarzony z silnym zapleczem przemysłowo-energetycznym

Najmniejszą liczbę mieszkańców mają powiaty: brzeziński, skierniewicki, poddębicki i wieruszowski. Są to jednak powiaty o wyraźnej tożsamości lokalnej, często z dużym udziałem mniejszych miejscowości, terenów rolniczych i obszarów przyrodniczych.

Powiaty o największej gęstości zaludnienia

Największą gęstość zaludnienia w województwie łódzkim mają miasta na prawach powiatu, zwłaszcza Łódź. Wśród powiatów ziemskich wyróżniają się powiaty położone najbliżej stolicy województwa: pabianicki, zgierski, zduńskowolski i łódzki wschodni.

Powiat Gęstość zaludnienia Dlaczego jest wysoka?
pabianicki 242 osoby/km² bliskość Łodzi, obecność Pabianic i Konstantynowa Łódzkiego
zgierski 194 osoby/km² kilka miast i silne powiązania z obszarem łódzkim
zduńskowolski 171 osób/km² niewielka powierzchnia i znaczna rola Zduńskiej Woli
łódzki wschodni 150 osób/km² położenie przy Łodzi i rozwój miejscowości podmiejskich

Co wyróżnia powiaty województwa łódzkiego?

Powiaty województwa łódzkiego dobrze pokazują zróżnicowanie całego regionu. W centrum znajduje się Łódź oraz powiaty silnie związane z jej obszarem metropolitalnym: zgierski, pabianicki i łódzki wschodni. Są to tereny o większej gęstości zaludnienia, licznych dojazdach do pracy i dużym znaczeniu komunikacyjnym.

Na zachodzie województwa ważną rolę pełnią powiaty sieradzki, wieluński, wieruszowski, poddębicki i zduńskowolski. W południowej części regionu wyróżniają się powiaty bełchatowski, radomszczański, piotrkowski i pajęczański. Na północy i północnym wschodzie duże znaczenie mają powiaty kutnowski, łęczycki, łowicki, brzeziński, rawski i skierniewicki.

Województwo łódzkie nie opiera się wyłącznie na Łodzi. Ważne funkcje regionalne pełnią także Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Sieradz, Kutno, Pabianice, Zgierz, Tomaszów Mazowiecki, Radomsko, Bełchatów, Wieluń, Łowicz i Zduńska Wola. To w tych miastach koncentruje się znaczna część usług publicznych, administracji, szkolnictwa, lokalnego rynku pracy i transportu.

Z praktycznego punktu widzenia powiat ma znaczenie przy wielu sprawach urzędowych. Dotyczy to między innymi rejestracji pojazdu, prawa jazdy, geodezji, spraw budowlanych, pomocy rodzinie, rynku pracy, ochrony konsumenta oraz kontaktu z jednostkami powiatowymi.

Dane o powierzchni powiatów podano według podziału terytorialnego obowiązującego na dzień 1 stycznia 2025 r. Dane o liczbie ludności i gęstości zaludnienia podano według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. Zestawienie przygotowano na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz wykazów administracyjnych województwa łódzkiego.

Komentarze