Województwo Łódzkie - mapa powiatów

Powiaty w Województwie Łódzkim
Podział administracyjny województwa łódzkiego
Województwo łódzkie leży w centralnej Polsce i dzieli się na 24 jednostki szczebla powiatowego. Są to 3 miasta na prawach powiatu oraz 21 powiatów ziemskich. Stolicą województwa jest Łódź, która sama ma status miasta na prawach powiatu.
Powiaty w województwie łódzkim tworzą układ obejmujący zarówno duże miasta i obszary podmiejskie, jak i powiaty o charakterze rolniczym, przemysłowym, leśnym oraz turystycznym. Najsilniej zurbanizowane są tereny położone wokół Łodzi, natomiast największe powierzchniowo powiaty znajdują się głównie w zachodniej i południowej części województwa.
Znajomość podziału na powiaty ma znaczenie praktyczne. Od konkretnego powiatu zależy między innymi właściwość starostwa, wydziału komunikacji, powiatowego urzędu pracy, powiatowego centrum pomocy rodzinie, geodezji, jednostek drogowych oraz części służb i inspekcji.
Miasta na prawach powiatu w województwie łódzkim
Miasta na prawach powiatu w województwie łódzkim to:
- Łódź
- Piotrków Trybunalski
- Skierniewice
Miasto na prawach powiatu wykonuje jednocześnie zadania gminy i zadania powiatu. Oznacza to, że mieszkaniec Łodzi, Piotrkowa Trybunalskiego albo Skierniewic wiele spraw, które w innych miejscach załatwia się w starostwie powiatowym, załatwia w urzędzie miasta.
| Miasto na prawach powiatu | Ludność | Powierzchnia | Gęstość zaludnienia | Tablice rejestracyjne |
|---|---|---|---|---|
| Łódź | 648 711 | 293,3 km² | 2 212 osób/km² | EL, ED |
| Piotrków Trybunalski | 66 211 | 67,2 km² | 985 osób/km² | EP |
| Skierniewice | 44 976 | 34,6 km² | 1 300 osób/km² | ES |
Powiaty ziemskie w województwie łódzkim
Powiaty ziemskie w województwie łódzkim to:
- bełchatowski
- brzeziński
- kutnowski
- łaski
- łęczycki
- łowicki
- łódzki wschodni
- opoczyński
- pabianicki
- pajęczański
- piotrkowski
- poddębicki
- radomszczański
- rawski
- sieradzki
- skierniewicki
- tomaszowski
- wieluński
- wieruszowski
- zduńskowolski
- zgierski
Powiat ziemski obejmuje najczęściej kilka gmin. Jego siedzibą jest zwykle największe albo najważniejsze administracyjnie miasto na danym obszarze. W województwie łódzkim są powiaty bardzo zróżnicowane: od silnie podmiejskich, jak zgierski, pabianicki i łódzki wschodni, po rozległe powiaty o dużym udziale terenów rolnych i leśnych, jak sieradzki, piotrkowski, radomszczański czy poddębicki.
Tabela powiatów województwa łódzkiego
Poniższa tabela przedstawia najważniejsze informacje o powiatach województwa łódzkiego: siedzibę powiatu, ludność, powierzchnię, gęstość zaludnienia, miasta położone w powiecie oraz wyróżnik tablic rejestracyjnych.
| Powiat | Siedziba | Ludność | Powierzchnia | Gęstość zaludnienia | Miasta w powiecie | Tablice |
|---|---|---|---|---|---|---|
| bełchatowski | Bełchatów | 108 311 | 968 km² | 112 osób/km² | Bełchatów, Zelów | EBE |
| brzeziński | Brzeziny | 30 102 | 359 km² | 84 osoby/km² | Brzeziny, Jeżów | EBR |
| kutnowski | Kutno | 90 128 | 887 km² | 102 osoby/km² | Dąbrowice, Krośniewice, Kutno, Żychlin | EKU |
| łaski | Łask | 48 622 | 618 km² | 79 osób/km² | Łask | ELA |
| łęczycki | Łęczyca | 46 452 | 773 km² | 60 osób/km² | Grabów, Łęczyca, Piątek | ELE |
| łowicki | Łowicz | 73 717 | 988 km² | 75 osób/km² | Kiernozia, Łowicz | ELC |
| łódzki wschodni | Łódź | 75 008 | 500 km² | 150 osób/km² | Koluszki, Rzgów, Tuszyn | ELW |
| opoczyński | Opoczno | 71 452 | 1 040 km² | 69 osób/km² | Białaczów, Drzewica, Opoczno, Żarnów | EOP |
| pabianicki | Pabianice | 119 037 | 492 km² | 242 osoby/km² | Konstantynów Łódzki, Lutomiersk, Pabianice | EPA |
| pajęczański | Pajęczno | 48 345 | 804 km² | 60 osób/km² | Działoszyn, Pajęczno | EPJ |
| piotrkowski | Piotrków Trybunalski | 89 945 | 1 429 km² | 63 osoby/km² | Rozprza, Sulejów, Wolbórz | EPI |
| poddębicki | Poddębice | 39 267 | 881 km² | 45 osób/km² | Poddębice, Uniejów | EPD |
| radomszczański | Radomsko | 106 173 | 1 443 km² | 74 osoby/km² | Kamieńsk, Przedbórz, Radomsko | ERA |
| rawski | Rawa Mazowiecka | 45 925 | 646 km² | 71 osób/km² | Biała Rawska, Rawa Mazowiecka | ERW |
| sieradzki | Sieradz | 111 022 | 1 491 km² | 74 osoby/km² | Błaszki, Sieradz, Warta, Złoczew | ESI |
| skierniewicki | Skierniewice | 37 733 | 753 km² | 50 osób/km² | Bolimów | ESK |
| tomaszowski | Tomaszów Mazowiecki | 110 086 | 1 025 km² | 107 osób/km² | Inowłódz, Tomaszów Mazowiecki, Ujazd | ETM |
| wieluński | Wieluń | 72 246 | 926 km² | 78 osób/km² | Osjaków, Wieluń | EWI |
| wieruszowski | Wieruszów | 41 417 | 577 km² | 72 osoby/km² | Bolesławiec, Lututów, Wieruszów | EWE |
| zduńskowolski | Zduńska Wola | 63 059 | 369 km² | 171 osób/km² | Szadek, Zduńska Wola | EZD |
| zgierski | Zgierz | 166 190 | 855 km² | 194 osoby/km² | Aleksandrów Łódzki, Głowno, Ozorków, Parzęczew, Stryków, Zgierz | EZG |
Największe powiaty województwa łódzkiego
Największym powierzchniowo powiatem w województwie łódzkim jest powiat sieradzki. Zajmuje około 1 491 km² i obejmuje kilka miast oraz rozległe tereny wiejskie. Niewiele mniejsze są powiaty: radomszczański oraz piotrkowski.
| Miejsce | Powiat | Powierzchnia | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| 1 | sieradzki | 1 491 km² | największy powierzchniowo powiat województwa, położony w zachodniej części regionu |
| 2 | radomszczański | 1 443 km² | duży powiat południowej części województwa |
| 3 | piotrkowski | 1 429 km² | rozległy powiat otaczający Piotrków Trybunalski |
Najmniejszym powiatem ziemskim województwa łódzkiego jest powiat brzeziński, który ma około 359 km². Niewielki jest także powiat zduńskowolski, ale ze względu na obecność Zduńskiej Woli i stosunkowo dużą liczbę mieszkańców ma on wyraźnie większą gęstość zaludnienia.
Najludniejsze powiaty województwa łódzkiego
Najludniejszym powiatem ziemskim województwa łódzkiego jest powiat zgierski. Liczy ponad 166 tys. mieszkańców i obejmuje kilka ważnych miast położonych w bezpośrednim sąsiedztwie Łodzi, między innymi Zgierz, Aleksandrów Łódzki, Ozorków, Głowno i Stryków.
| Miejsce | Powiat | Ludność | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1 | zgierski | 166 190 | najludniejszy powiat ziemski województwa łódzkiego |
| 2 | pabianicki | 119 037 | silnie związany z obszarem metropolitalnym Łodzi |
| 3 | sieradzki | 111 022 | duży powiat zachodniej części województwa |
| 4 | tomaszowski | 110 086 | jeden z najważniejszych powiatów południowo-wschodniej części regionu |
| 5 | bełchatowski | 108 311 | powiat kojarzony z silnym zapleczem przemysłowo-energetycznym |
Najmniejszą liczbę mieszkańców mają powiaty: brzeziński, skierniewicki, poddębicki i wieruszowski. Są to jednak powiaty o wyraźnej tożsamości lokalnej, często z dużym udziałem mniejszych miejscowości, terenów rolniczych i obszarów przyrodniczych.
Powiaty o największej gęstości zaludnienia
Największą gęstość zaludnienia w województwie łódzkim mają miasta na prawach powiatu, zwłaszcza Łódź. Wśród powiatów ziemskich wyróżniają się powiaty położone najbliżej stolicy województwa: pabianicki, zgierski, zduńskowolski i łódzki wschodni.
| Powiat | Gęstość zaludnienia | Dlaczego jest wysoka? |
|---|---|---|
| pabianicki | 242 osoby/km² | bliskość Łodzi, obecność Pabianic i Konstantynowa Łódzkiego |
| zgierski | 194 osoby/km² | kilka miast i silne powiązania z obszarem łódzkim |
| zduńskowolski | 171 osób/km² | niewielka powierzchnia i znaczna rola Zduńskiej Woli |
| łódzki wschodni | 150 osób/km² | położenie przy Łodzi i rozwój miejscowości podmiejskich |
Co wyróżnia powiaty województwa łódzkiego?
Powiaty województwa łódzkiego dobrze pokazują zróżnicowanie całego regionu. W centrum znajduje się Łódź oraz powiaty silnie związane z jej obszarem metropolitalnym: zgierski, pabianicki i łódzki wschodni. Są to tereny o większej gęstości zaludnienia, licznych dojazdach do pracy i dużym znaczeniu komunikacyjnym.
Na zachodzie województwa ważną rolę pełnią powiaty sieradzki, wieluński, wieruszowski, poddębicki i zduńskowolski. W południowej części regionu wyróżniają się powiaty bełchatowski, radomszczański, piotrkowski i pajęczański. Na północy i północnym wschodzie duże znaczenie mają powiaty kutnowski, łęczycki, łowicki, brzeziński, rawski i skierniewicki.
Województwo łódzkie nie opiera się wyłącznie na Łodzi. Ważne funkcje regionalne pełnią także Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Sieradz, Kutno, Pabianice, Zgierz, Tomaszów Mazowiecki, Radomsko, Bełchatów, Wieluń, Łowicz i Zduńska Wola. To w tych miastach koncentruje się znaczna część usług publicznych, administracji, szkolnictwa, lokalnego rynku pracy i transportu.
Z praktycznego punktu widzenia powiat ma znaczenie przy wielu sprawach urzędowych. Dotyczy to między innymi rejestracji pojazdu, prawa jazdy, geodezji, spraw budowlanych, pomocy rodzinie, rynku pracy, ochrony konsumenta oraz kontaktu z jednostkami powiatowymi.
Dane o powierzchni powiatów podano według podziału terytorialnego obowiązującego na dzień 1 stycznia 2025 r. Dane o liczbie ludności i gęstości zaludnienia podano według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. Zestawienie przygotowano na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz wykazów administracyjnych województwa łódzkiego.

Komentarze