Powiaty w Województwie Pomorskim

Województwo Pomorskie - mapa powiatów

Powiaty w Województwie Pomorskim

Podział administracyjny województwa pomorskiego

Województwo pomorskie leży w północnej Polsce, nad Morzem Bałtyckim. Jego stolicą jest Gdańsk, który jest jednocześnie miastem na prawach powiatu oraz najważniejszym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym, akademickim i komunikacyjnym regionu.

Województwo pomorskie dzieli się na 20 jednostek szczebla powiatowego. Są to 4 miasta na prawach powiatu oraz 16 powiatów ziemskich. Taki układ dobrze pokazuje zróżnicowanie regionu: od Trójmiasta i jego strefy podmiejskiej, przez Kaszuby i Kociewie, po Żuławy, Powiśle, ziemię słupską oraz nadmorskie powiaty turystyczne.

Znajomość podziału na powiaty ma znaczenie praktyczne. Od konkretnego powiatu zależy między innymi właściwość starostwa, wydziału komunikacji, powiatowego urzędu pracy, powiatowego centrum pomocy rodzinie, geodezji, jednostek drogowych oraz części służb, inspekcji i instytucji publicznych.

Miasta na prawach powiatu w województwie pomorskim

Miasta na prawach powiatu w województwie pomorskim to:

1. Gdańsk
2. Gdynia
3. Słupsk
4. Sopot

Miasto na prawach powiatu wykonuje jednocześnie zadania gminy i zadania powiatu. Oznacza to, że mieszkaniec Gdańska, Gdyni, Słupska albo Sopotu wiele spraw, które w powiatach ziemskich załatwia się w starostwie powiatowym, załatwia w urzędzie miasta.

Największym miastem województwa jest Gdańsk. Wraz z Gdynią i Sopotem tworzy Trójmiasto, czyli najważniejszy układ miejski Pomorza. Słupsk pełni natomiast ważną funkcję subregionalną w zachodniej części województwa, obsługując obszar ziemi słupskiej i środkowego wybrzeża.

Powiaty ziemskie w województwie pomorskim

Powiaty ziemskie w województwie pomorskim to:

1. bytowski
2. chojnicki
3. człuchowski
4. kartuski
5. kościerski
6. kwidzyński
7. lęborski
8. malborski
9. nowodworski
10. gdański
11. pucki
12. słupski
13. starogardzki
14. sztumski
15. tczewski
16. wejherowski

Powiat ziemski obejmuje najczęściej kilka gmin. W województwie pomorskim część powiatów ma wyraźny charakter nadmorski, jak pucki, nowodworski, lęborski i słupski. Inne są silnie związane z Trójmiastem i jego strefą podmiejską, jak gdański, kartuski, wejherowski i tczewski. Ważną grupę tworzą także powiaty kaszubskie, kociewskie, żuławskie i powiślańskie.

Pomorskie wyróżnia się dużym zróżnicowaniem przestrzennym. W jednym województwie znajdują się duże miasta portowe, miejscowości nadmorskie, obszary jeziorne, Kaszuby, Żuławy Wiślane, Kociewie, tereny rolnicze, leśne i silnie rozwijające się gminy podmiejskie.

Tabela powiatów województwa pomorskiego

Poniższa tabela przedstawia najważniejsze informacje o powiatach województwa pomorskiego: siedzibę powiatu, ludność, powierzchnię, gęstość zaludnienia, miasta położone w powiecie oraz wyróżnik tablic rejestracyjnych.

Największe powiaty województwa pomorskiego

Największym powierzchniowo powiatem województwa pomorskiego jest powiat słupski. Zajmuje około 2 304 km² i obejmuje rozległy obszar zachodniej części województwa, w tym tereny nadmorskie, rolnicze, leśne i podmiejskie wokół Słupska. Bardzo duże są także powiaty bytowski, człuchowski, chojnicki i starogardzki.

Najmniejszym powierzchniowo powiatem ziemskim województwa pomorskiego jest powiat malborski, który ma około 494 km². Niewielkie są także powiaty pucki, nowodworski i tczewski, ale każdy z nich pełni ważne funkcje lokalne, komunikacyjne albo turystyczne.

Najludniejsze powiaty województwa pomorskiego

Najludniejszym powiatem ziemskim województwa pomorskiego jest powiat wejherowski. Liczy ponad 230 tys. mieszkańców i jest jednym z najważniejszych powiatów w północnej części regionu. Duże znaczenie ma tu układ miast Reda - Rumia - Wejherowo oraz silne powiązania z Trójmiastem.

Najmniej mieszkańców mają powiaty nowodworski, sztumski, człuchowski i malborski. Nie oznacza to jednak małego znaczenia tych obszarów. W wielu przypadkach są to powiaty o silnej tożsamości lokalnej, ważne turystycznie, historycznie, rolniczo albo komunikacyjnie.

Powiaty o największej gęstości zaludnienia

Największą gęstość zaludnienia w województwie pomorskim mają miasta na prawach powiatu, zwłaszcza Słupsk, Gdańsk, Sopot i Gdynia. Wśród powiatów ziemskich wyróżniają się powiaty położone w sąsiedztwie Trójmiasta albo posiadające gęstą sieć miast i miejscowości podmiejskich.

Co wyróżnia powiaty województwa pomorskiego?

Powiaty województwa pomorskiego tworzą bardzo zróżnicowany układ regionalny. Najsilniej zurbanizowanym obszarem jest Trójmiasto, czyli Gdańsk, Gdynia i Sopot, wraz z otaczającymi je powiatami: gdańskim, wejherowskim, kartuskim, puckim i tczewskim. To strefa intensywnych dojazdów, inwestycji mieszkaniowych, usług, transportu i rynku pracy.

Północna część województwa ma wyraźny charakter nadmorski. Szczególnie ważne są tutaj powiaty pucki, lęborski, nowodworski i słupski. Obejmują one miejscowości turystyczne, portowe i wypoczynkowe, takie jak Hel, Jastarnia, Władysławowo, Łeba, Ustka, Krynica Morska czy Nowy Dwór Gdański.

Centralna i południowa część regionu jest mocno związana z Kaszubami, Kociewiem, Borami Tucholskimi i Powiślem. Powiaty kartuski, kościerski, bytowski i chojnicki mają silną tożsamość kaszubską i przyrodniczą. Powiaty starogardzki i tczewski są ważnymi obszarami Kociewia, a kwidzyński, malborski i sztumski łączą funkcje administracyjne, rolnicze, historyczne i komunikacyjne.

Zachodnia część województwa, obejmująca między innymi powiaty słupski, bytowski i człuchowski, ma bardziej rozległy i mniej zurbanizowany charakter. Występują tu duże obszary leśne, jeziora, tereny rolnicze i mniejsze miasta, które pełnią funkcje lokalnych centrów administracyjnych.

Województwo pomorskie wyróżnia się także silnym kontrastem między gęsto zaludnioną strefą trójmiejską a rozległymi powiatami zachodnimi i południowymi. Dlatego przy ocenie znaczenia powiatów warto patrzeć nie tylko na liczbę mieszkańców, ale także na położenie, funkcje turystyczne, dostęp do morza, szlaki transportowe, tożsamość regionalną i rolę lokalnych miast.

Z praktycznego punktu widzenia powiat ma znaczenie przy wielu sprawach urzędowych. Dotyczy to między innymi rejestracji pojazdu, prawa jazdy, geodezji, spraw budowlanych, rynku pracy, pomocy rodzinie, ochrony konsumenta oraz kontaktu z jednostkami powiatowymi.

Dane o powierzchni powiatów podano według aktualnego podziału terytorialnego obowiązującego na dzień 1 stycznia 2025 r. Dane o liczbie ludności i gęstości zaludnienia podano według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. W kolumnie z miastami uwzględniono aktualny podział administracyjny, w tym Kobylnicę, która od 1 stycznia 2025 r. ma status miasta. Zestawienie przygotowano na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz wykazów administracyjnych województwa pomorskiego.